Kultura | 2023 12 04

"Iruña Veleiako gida arkeologikoa" aurkeztu da

Hiri erromatarrak, gainera, nortasun korporatibo berria estreinatzen du, "biziberritzeko eta garatzeko proiektua" aurkeztu zenetik irekitako garai berriarekin identifikatzeko

 

Gasteiz, 2023ko abenduaren 4a.  Arabako Foru Aldundiko Kultura eta Kirol Sailak "Iruña Veleiako Gida Arkeologikoa" aurkeztu du gaur, aztarnategiari buruz dagoen ezagutza guztia publiko guztiari zabaltzeko asmoz.

Ana del Val Kultura eta Kirol Saileko foru diputatuak, Javier Fernández Bordegarai Museo eta Arkeologia Zerbitzuaren buruak eta Ángel Martínez Montecelo gidaren egileetako batek aurkeztu dute. Carlos Ortiz de Urbinak eta Beatriz López Arberasek ere parte hartu dute obran.

2022ko maiatzean aurkeztuta Iruña Veleiako 2010-2020rako Plan Zuzentzailea indarrean egon zen bitartean Iruña Veleia aztarnategian egindako lanen emaitza zientifikoak eta "Iruña Veleia 2022-2025 biziberritzeko eta garatzeko proiektua", gaur gida hau aurkezten da.

Iruña Veleiako 2010-2020rako Plan Zuzentzailearen Memoria jende adituagoari zuzenduta zegoen; esku artean daukazun gidaren asmoa, berriz, Arabako arkeologian, ondarean edo historian oro har interesa duen edonorengana iristea da. "Gida honen helburua, hain zuzen ere, esku hartze horiek guztiak berrikustea da, aztarnategia bisitatu nahi duten pertsonek ikuspegi bakoitzaren atzean ezkutatzen diren istorioak ezagutu ahal izan ditzaten", adierazi du Del Valek.

Horrekin, zabalkundea eman ez ezik, aztarnategi ikusgarri horren garrantzi historiko eta ondare handiaz kontzientziatu ere egin nahi da. "Ez da alferlana gogoraraztea denon egitekoa dela gure Historiako orri horiek gordetzea", aldundiko arduradunaren esanetan, eta gogorarazi du, halaber, "30 urte baino gehiago igaro dira Iruña Veleiako azken gida argitaratu zenetik, eta, horregatik, beharrezkoa zen azken hamarkada hauetan egindako ikerketen emaitzak publiko orokorrari ezagutaraztea".

Gidaren egitura bat dator aztarnategiaren interesgune nagusien banaketarekin (guztira, 16), bai kanpaina berrienei, bai zaharrenei dagokienez. Era berean, beste atal batzuk ere sartu dira, bisitariak garai historiko nagusiak ezagut ditzan eta arkeologia gune garrantzitsu honetan ikerketen garapena nolakoa izan den jakin dezan. Dokumentu honen amaieran errepertorio bibliografiko zabala ere badago.

Logikoa denez, gida horrek bereziki azpimarratzen ditu egindako ikerketen azken fasean egindako lanak, merkatuan eta harresian egindako lanak nabarmenduz.

Nortasun korporatiboa eta komunikazio plana

Gaur bertan aurkeztu dira, halaber, hiri erromatarrak hemendik aurrera izango duen nortasun korporatibo eta logo berria eta bere dokumentazio edo material grafiko guztia, "Biziberritzeko eta garatzeko proiektua" aurkeztu zenetik irekitako garai berriarekin identifikatzeko.

Iruña Veleiako proiektuaren identitate bisuala erromatar zibilizazioarekin estuki lotzeko helburuarekin sortu da, garaiko elementu bereizgarriak nabarmenduz.

Veleiaren garrantzia Pompeia Valentinako Domusaren lau petaloko lore mosaikoa erabili zutelako nabarmentzen da, hiri erromatarren garrantzi ekonomiko eta estrategikoa sinbolizatzen baitu. Mosaikoaren patroi karratuak, ikusizko identitatean integratuta dagoenak, "macellum"eko patioaren formari erreferentzia egiteaz gain, babestu beharreko ondare erromatarraren esentzia ere azpimarratzen du.

Horrela, identitate bisuala ondarea eta haren esanahi historikoa babesteko dei bihurtzen da.  Proiektua dibulgaziora eta prestakuntzara bideratuta dago, eta herritarrekiko funtsezko konpromiso gisa nabarmentzen da, funtsezko tresnak ematen baititu Iruña Veleiako aztarnategi arkeologikoa hartzen duen kultura ondare baliotsua kontserbatzeko eta babesteko.

Garaiko mosaiko erromatarren azterketan oinarrituta, horrelako obretan erabili ohi diren bi tonu hautatzen dira: Alde batetik, urdin berdexka, soiltasuna eta garbitasuna ematen duena, eta, bestetik, teila matearen tonua, ontzietako buztinezko eta lur tonuak gogorarazten dituena.

Era berean, aztarnategiaren izenerako aukeratutako tipografia garai hartako inskripzio askotan hain erabiliak eta ezagungarriak diren glifo erromatarretan oinarritzen da.

Emaitza aztarnategiaren nortasun berria da. Horren arduradunak Labox izan dira. Beatriz Martínez eta Jorge Morer izan dira aurkezpenean.

Bestalde, "Iruña Veleia 2022-2025 biziberritzeko eta garatzeko proiektua"ren helburuen artean ere bazegoen Iruña Veleia aztarnategiaren komunikazio plan bat egitea. CG Barrios enpresak egin du, eta aurkezpenera ere izan da.

"Kalitatezko jauzi bat egiteko konpromisoa hartu genuen, datozen urteetan lekua ondare historiko-arkeologikoa ikertzeko eta kontserbatzeko praktiken laborategi eta aztarnategi eskola bihurtzeko, hiri erromatarrarentzat garai berri bat irekiz, Arabako proiekzio elementu garrantzitsuenetako bat izan dadin, eta jarduketa hauek, gida, erakunde nortasuna eta komunikazio plana, horren parte dira", amaitu du Kultura eta Kirol Saileko foru diputatuak.

LOGOAREN ERANSKINA:

 

Kultura Foru Aldundia

Prentsa oharra

Jaitsi