Los ecosistemas locales de cuidados toman forma con nueve proyectos comunitarios en Urkabustaiz Laguardia y Arraia Maeztu - arabapress

Vitoria-Gasteiz, 2026ko urriaren 21a. Urkabustaiz, Laguardia eta Arraia-Maeztuko udalerriek zaintzarako tokiko ekosistemen programaren etapa berri bati ekin diote, bederatzi esperientzia pilotu abian jarrita.  Udalerri bakoitzean hasierako diagnostikoak egin eta lantaldeak eratu ondoren, hiru prozesuek dagoeneko zehaztu dituzte urte amaierara arte garatuko diren ekintza zehatzak.  Gizarte eta osasun zerbitzuetako profesionalek, udal ordezkariek, gizarte erakundeek eta herri bakoitzeko komunitate bizitzari lotutako pertsonek adostu dituzte ekimenak.

Programa hori Arabako Foru Aldundiak bultzatuta sortu zen, Gizarte Politiken Sailaren bidez, arreta eredu komunitarioago, koordinatuago, prebentiboago eta pertsonengan zentratuago baterantz aurrera egiteko. Eragindako pertsonen eta eragileen entzuketatik eta parte hartzetik abiatuta, proiektuak gizarte zerbitzuen, osasunaren eta komunitatearen arteko koordinazioa indartu nahi du, baita Hirugarren Sektore Sozialarekin eta udalerrietako beste eragile batzuekin lotzea ere.

Ekimena herritar guztiak inplikatzen dituen zaintzaren kultura sustatzean oinarritzen da, herri zaintzaile eta herri zainduak eraikitzeko eta pertsonak beren gizarte eta komunitate ingurunean ahalik eta denbora gehien egon daitezen errazteko.

Hainbat hilabetetako lanaren ondoren, hiru udalerrietan egindako diagnostikoei esker, indarguneak, erronkak eta hobetzeko aukerak identifikatu ahal izan dira.  Ondoren, herri bakoitzean eratutako lantaldeek orain garatzen hasiko diren jarduerak lehenetsi dituzte.

Urkabustaiz: auzo sareak, topaketa komunitarioak eta elikadura osasungarria

Urkabustaizen, elkarrekiko laguntza indartzera, isolamendu egoerei aurre egitera eta pertsona zaurgarrienen ongizatea hobetzera bideratuta daude hautatutako proposamenak. Ekintzen artean, denboraren banku bat sortzea nabarmentzen da, eguneroko zeregin txikietarako laguntza behar duten pertsonen eta laguntzeko prest dauden bizilagunen arteko topagune gisa funtzionatuko duena.  Ekimenak pertsona bakarreko etxeen hazkundeari erantzun nahi dio, eta laguntza harremanak sendotu udalerrian. 

Hilero ibilaldi eta topaketa osasungarrien programa bat ere bultzatuko da. Proposamenak jarduera fisikoa, bizikidetza eta ingurunearen ezagutzarekin lotutako jarduerak konbinatuko ditu, belaunaldien arteko eta kulturen arteko harremanak errazteko eta bakardade egoerak prebenitzeko helburuarekin. 

Adostutako beste neurrietako bat jantoki osasungarri bat abian jartzea da, eta, horretarako, kalitatezko menu merkea eskaintzea ahalbidetuko duten lankidetza bideak pentsatzen ari dira.  Bakarrik bizi diren edo zaurgarritasun egoeran dauden adinekoei elikadura egokia izateko aukera ematea da helburua. Azkenik, zaurgarritasun ekonomikoa dagoen kasuetan udal jarduera jakin batzuen tasak murriztea ahalbidetuko duen balorazio ekonomiko bat sartzeko aukera aztertzen ari da lantaldea.  Udal programazioak inor atzean ez uztea da helburua. 

Laguardia: gazteria, kulturartekotasuna eta zaintzen dutenentzako laguntza
Laguardian, definitutako ekintzak lehentasunezkotzat jotako hiru eremutan zentratzen dira: gazteria eta zaintzaileei laguntzea.

Lehenengo jarduera udalerriko eragileen arteko koordinazio gune bat sustatzea izango da, gazteen aisialdi premiei buruzko diagnostiko espezifiko bat egiteko. Helburua da oraingo egoera aztertzea eta kolektibo horren ongizatean, prebentzioan eta laguntzan lagunduko duten alternatibetan aurrera egitea. 

Bigarren lan ildoaren arabera, elkarri laguntzeko eta laguntasuna emateko espazio bat sortuko da zaintzaileentzat, bai familiakoentzat, bai profesionalentzat. Baliabideak esperientziak partekatzeko, beharrizanak identifikatzeko, laguntzak eskuratzeko aukerak hobetzeko eta antzemandako eskarietatik sor daitezkeen jarduerak baloratzeko balioko du. 

Arraia-Maeztu: beharrizanen detekzio goiztiarra, zaintzaileentzako laguntza eta osasun mentala
Arraia-Maeztun, adostutako ekintzek udalerriko lurralde sakabanaketan, osasun mentalaren sustapenean eta, Laguardian bezala, zaintzaileei laguntzean jartzen dute arreta. Hala, lehen proiektuak zaintzaileen arteko topaketak antolatzea aurreikusten du, familiakoak zein profesionalak. Espazio horien helburua da elkarri laguntzea, esperientziak partekatzea eta eguneroko zaintza lanak beren gain hartzen dituztenei laguntza eskaintzea. Gainera, parte hartzaileak kezkatzen dituzten gaiei buruzko prestakuntza saioak egin ahal izango dituzte. 

Beste ekimenetako bat da udalerriko 16 herrietan erreferenteak diren pertsonen sare bat sortzea. Sare horrek informazio garrantzitsua zabaltzeko kanal gisa jardungo du, eta, aldi berean, lurralde zabal eta sakabanatu batean oharkabean igaro daitezkeen egoera edo laguntza beharrak goiz detektatzen lagunduko du. 

Hirugarren jarduera ildoa izango da osasun mentalari buruzko tailerrak abian jartzea, bakardadea, substantziak kontsumitzea prebenitzeko eta autozaintza sustatzeko, gazteen inplikazio aktiboarekin. 

Orain hasiko den fasea adostutako ekimenak abian jartzera eta komunitatean laguntza, koordinazio eta zaintza dinamika berriak sortzeko duten gaitasuna egiaztatzera bideratuta egongo da.