Vitoria-Gasteizek eta Arabak berrikuntza bultzatzen dute mugikortasunean eta logistikan Innovation Lab-ekin - arabapress

Vitoria-Gasteiz Araba Mobility Lab Fundazioak Innovation Lab aurkeztu du 2026ko urriaren 29an Hibridaben, Arabako Unibertsitate Campusean, ia 50 pertsona bildu dituen jardunaldian. Ekimenari esker, enpresek, zentro teknologikoek, unibertsitateek eta beste erakunde batzuek Gasteizen eta Araban mugikortasun eta logistikako irtenbide berriak probatu ahal izango dituzte, Mobility Lab-en laguntzarekin.
Irekiera ekitaldian, Iñaki Gurtubaik, Arabako Foru Aldundiko Euskara, Berdintasun eta Gobernantzako foru diputatuak, azpimarratu du erakundeek lurraldearen indarguneak aprobetxatu nahi dituztela mugikortasunean eta logistikan berrikuntza bultzatzeko: «Arabak kokapen estrategikoa du penintsularen eta Europaren arteko lotura gisa, lehen mailako azpiegitura logistikoak eta gaitasun handiko enpresa-sarea. 2022an Mobility Lab sustatu genuenean, Gasteizko Udalarekin batera, argi geneukan potentzial hori aprobetxatu behar genuela eta enpresek beren kabuz nekez har zitzaketen proiektuen alde egin behar genuela. Innovation Labek, hain zuzen ere, apustu hori irudikatzen du: proba-banku bat eskaintzea eskala errealean, esperimentatzeko, arriskuak hartzeko eta irtenbide berritzaileak garatzeko. Bost milioi euro baino gehiago inbertitu ditugu, eta lurraldeari 4 milioi baino gehiagoko finantzaketa erakartzea lortu dugu. Emaitza horiek erakusten dute erakundeen arteko lankidetza horren balioa eta Arabaren lehiakortasunarekin eta etorkizunarekin dugun konpromisoa».
Izaskun Reyes Mugikortasun zinegotziak Innovation Labek hirian bertan irtenbide berriak probatzeko eskaintzen dituen aukerak azpimarratu ditu. «Udaletik ezagutzen ditugu egunerokoan sortzen diren arazoak, baina badakigu, halaber, enpresek, unibertsitateek eta ikerketa-zentroek ekarpen handia egiten dutela. Zure proposamenak ezagutu nahi ditugu eta baliagarriak izan daitezkeenak Gasteizen froga daitezen erraztu».
Reyesek gogorarazi du aste honetan bertan aurkeztu dela 2026-2030 Mugikortasun Jasangarriaren eta Espazio Publikoaren Plan berria, eta azpimarratu du oso garrantzitsua dela martxan jartzen diren neurriek funtzionatzen duten ala ez egiaztatzea. «Garraio publikoa, joan-etorrien segurtasuna edo salgaien banaketa hobetu ditzakegu, baina jakin behar dugu zer emaitza ematen dituzten planteatzen ditugun irtenbideek. Eta horretarako funtsezkoa da datu onak izatea eta egunero gure zerbitzuak erabiltzen dituzten pertsonei entzutea».
Iñigo Bilbaok, Mobility Lab-eko zuzendariak, Innovation Lab eta lehen Challengeak merkaturatzea urrats berri gisa kokatu du fundazioa sendotzeko eta lurraldearen gaitasunak berrikuntza-aukerekin konektatzeko: «Arabak potentzial handia du logistika intermodalean, Jundizko nodoaren inguruan, edo baterietan, erreferentziazko enpresa- eta teknologia-balio-kate batekin. Mobility Labetik dagoeneko 190 enpresa baino gehiagorekin konektatu dugu, lau konpainia sartu ditugu gure Patronatuan eta 3,8 milioi euro bildu ditugu zazpi proiekturen bidez. Orain beste urrats bat eman nahi dugu: Innovation Lab, Challengeak eta MOVDATA enpresekin esperimentatzeko guneak, benetako erronkak eta datuak aprobetxatzeko gaitasunak jartzen ditugu enpresen eskura, potentzial hori Arabarentzat balioa sortuko duten proiektu zehatz bihurtzeko».
Mugikortasun eta logistika irtenbideak probatzeko parte-hartze kanal iraunkorra
Innovation Labek laborategi bizi eta lurraldeko baliabideak eskuratzeko kanal iraunkor gisa funtzionatzen du, mugikortasun- eta logistika-irtenbideak probatzeko. Etengabe irekita dagoen kanal baten bidez, edozein erakunde publikok edo pribatuk, banaka edo partzuergoan, pilotuak, erakustaldiak edo baliozkotzeak proposa ditzake ingurune errealetan edo erabilera-baldintza errealak errepikatzen dituzten inguruneetan. Mobility Lab-ek erakundeei laguntzen die, eskabidea prestatzen denetik probak definitzen diren arte, bai eta horiek gauzatu, jarraitu eta ebaluatzen diren arte ere, proiektuen garapena errazteko eta haien jarraitutasuna edo aplikazioa eskala handiagoan balioesteko.
Ekimena zortzi esperimentazio-gunetan antolatzen da: ibilgailu autonomoa, konektatua eta garbia; droneak eta tripulaziorik gabeko aireko ibilgailuak; azken miliako hiri-banaketa; logistika intermodala; garraio publiko adimenduna; mugikortasun aktiboa eta mikromugikortasuna; bide-segurtasuna eta irisgarritasuna; eta gaitasun handiko bideak. Proiektuei laguntzeko, Mobility Labek pabiloi bat eta ekipamendu teknikoa ditu prototipoak prestatzeko eta probak egiteko. Baliabide horiek MOVDATArekin osatzen dira, hau da, mugikortasunari eta logistikari buruzko datuen gunearekin, eta horrek konfiantzazko ingurune batean datuak eskuratzea eta trukatzea errazten du.
Erakundeen zeregina esperimentazioan
Lehenengo mahai-inguruan, «Lurraldea berrikuntza-azpiegitura gisa», Rafael Mouliaá, Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioko Despopulazioaren aurkako Politiken Zuzendaritza Nagusiko atalburua; Iratxe García, Logistikako Euskal Institutuko zuzendaria, Sara Barreal, Eusko Jaurlaritzako Mugikortasun Iraunkorrerako Estrategiako zuzendaria; eta Jorge Tejedor, Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Arabako Campuseko Ekintzailetza, Enplegagarritasuna eta Transferentzia Ofizialeko zuzendaria izan dira.
Geana de Miranda Leschko TECH friendlyko Hiri Berrikuntza eta Politika Publikoaren Arloko managerrak moderatu du saioa, eta probak baldintza errealetan egiteak erabaki publikoak eta enpresarialak hobetzen eta berrikuntza lurraldearen beharrekin lotzen nola laguntzen duen aztertu du.
Berritzeko baliabideak eta lehen bi erronkak
María Suberbiola Berrikuntzako arduradunak eta Jihan Ochen Europako Proiektuen teknikariak, biak Mobility Lab-ekoak, Innovation Lab-en nola parte hartu azaldu dute. Ekimenak zortzi esperimentazio-gunetarako eta lurraldeko baliabideetarako sarbidea eskaintzen du, probak prestatzeko eta emaitzak ebaluatzeko laguntzarekin. Gainera, MOVDATArekin konektatzen da, hau da, mugikortasuneko eta logistikako datuen gunearekin, konfiantzazko ingurune batean datuen sarbidea eta trukea errazteko.

Lehenengo Challengeak administrazioen behar zehatzetarako irtenbideak garatu eta probatzeko deialdiak dira. Gasteizko Udalaren erronkak bizikleta bidezko joan-etorriak ziurtatuko dituen plataforma bat bilatzen du. Arabako Foru Aldundiarena landa-errepideetan faunak eragindako istripuak prebenitzeko teknologietan zentratzen da. Aurkezpenean Juan Carlos Escudero Achiagak ere parte hartu du, Gasteizko Udaleko CEAko Mugikortasun eta Datu Zientzia Arloko buruak.
Bizikletaz Gasteizen egiten diren joan-etorrien ziurtagiria
Gasteizko Udalak bultzatutako mugikortasun aktiboaren erronkak bizikletaz egindako joan-etorriak ziurtatzeko plataforma bat bilatzen du.
Arabako landa-errepideetan faunak eragindako istripuen prebentzioa
Arabako Foru Aldundiak bultzatutako bide-segurtasuneko erronkak lurraldeko landa-errepideetan faunak eragindako istripuak prebenitzen lagunduko duten teknologiak bilatzen ditu.
Informazioa eta parte-hartzea Challengeetan

Konponbideak probatzen ari diren erakundeen esperientziak
Bigarren mahaian, «Voces de la experimentación» izenekoan, Estudios GIS, Formula Student, Mendizabala, Tekniker eta Teknei bildu dira. Erakundeek partekatu egin dute zer probatzen ari diren, zer zailtasun izan dituzten eta zer ikasi duten beren mugikortasun- eta logistika-esperientzietan.
Jardunaldia amaitzeko, Iñigo Bilbaoren hitzaldia izan da, Innovation Lab eta Challengeen hurrengo urratsak ardatz hartuta, eta bertaratutako erakundeen arteko topagunea.
Erakunde interesdunek Innovation Lab-en webgunean kontsulta ditzakete eskura dituzten baliabideak eta parte hartzeko bideak.

Innovation Lab-en informazioa eta parte-hartzea